Cezaevinde Kalınacak Süre Nasıl Hesaplanır? 2026 Güncel İnfaz Hesabı
CEZA HUKUKU
3 min read
Aldığı hapis cezasının ardından kişinin fiilen cezaevinde ne kadar süre geçireceğini doğru tahmin etmek uygulamada oldukça zordur. Kanundaki infaz oranlarının suçun niteliğine göre sürekli değişmesi, yanlış süre tahminleri nedeniyle ailelerin ve hükümlülerin planlarını altüst ederek tüm süreci kilitleyebilirdi. Ancak İnfaz Kanunu, cezanın caydırıcılığı ile hükümlünün ıslahı arasındaki dengeyi korumak adına suç tiplerine göre kademeli bir infaz rejimi getirmiştir. Bu yasal süreç, yakınları ceza alan vatandaşlar için en önemli yol haritasıdır.
İşte hapis cezalarında fiilen cezaevinde kalınacak sürenin yasal hesaplama usulü:
1. İnfaz Hesabında "Koşullu Salıverilme" (Şartlı Tahliye) Oranı Nedir?
Mahkemenin verdiği hapis cezasının tamamı cezaevinde fiziken çekilmez. Kanuna göre hükümlünün cezaevinde iyi halli olarak geçirmesi gereken ve cezasının asıl infaz edildiği bu döneme koşullu salıverilme süresi denir. Bu oran, işlenen suçun türüne (adli suçlar, terör suçları, örgütlü suçlar) göre cezanın yarısı (1/2), üçte ikisi (2/3) veya dörtte üçü (3/4) gibi farklı yasal yüzdeliklerle hesaplanmaktadır.
2. Adli Suçlarda Fiili Yatar Süresi Nasıl Hesaplanır?
Cinayet, nitelikli dolandırıcılık veya hırsızlık gibi genel adli suçlarda yasal infaz oranı kural olarak yarı yarıyadır (1/2). Örneğin, yerel mahkemeden toplam 6 yıl hapis cezası alan ve cezası kesinleşen bir vatandaşın yasal koşullu salıverilme süresi 3 yıl olarak belirlenir. Yani kişi, cezaevindeki iyi hali korunmak kaydıyla bu 6 yıllık cezanın yasal olarak sadece 3 yılını cezaevi ortamında geçirmekle yükümlüdür.
3. Denetimli Serbestlik Süresi İnfaz Hesabından Nasıl Düşülür?
Koşullu salıverilme tarihi belirlendikten sonra, hükümlünün cezaevinden daha erken çıkmasını sağlayan denetimli serbestlik aşamasına geçilir. Güncel yasal mevzuata göre, iyi halli hükümlünün şartlı tahliyesine genellikle 1 yıl kala cezaevinden tahliye edilerek cezası dışarıda denetim altında çektirilir. Yukarıdaki 6 yıl ceza alan örnekte; 3 yıllık yatar süresinden 1 yıllık denetimli serbestlik süresi de düşüldüğünde, kişinin kapalı/açık cezaevinde fiziken kalacağı net süre 2 yıla kadar inmektedir.
4. İstisnai ve Ağır Suçlarda İnfaz Oranları Nasıl Değişir?
Uyuşturucu ticareti, cinsel saldırı, terör suçları veya suç örgütü üyeliği gibi toplumsal hassasiyeti yüksek alanlarda kanun koyucu infaz oranlarını son derece yüksek tutmuştur. Bu tarz nitelikli suçlarda infaz oranları yarım yerine üçte iki (2/3) veya dörtte üç (3/4) olarak uygulanır ve denetimli serbestlik süreleri de kısıtlanır. Dolayısıyla, alınan ceza miktarı aynı olsa bile suçun niteliği cezaevinde kalma süresini iki katına çıkarabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Gözaltında veya tutuklulukta geçen süreler toplam cezadan düşülür mu?
Evet, düşülür. Kişinin mahkeme kararı kesinleşmeden önce gözaltında, nezarethanede veya tutuklu olarak cezaevinde geçirdiği her bir gün, nihai infaz hesabından kuruşu kuruşuna mahsup edilir (düşülür) ve cezaevinde kalacağı kalan süre buna göre azaltılır.
Açık cezaevine ayrılma şartları infaz süresini nasıl etkiler?
Hükümlülerin kapalı cezaevinden açık cezaevine geçebilmeleri için toplam cezalarının belirli bir kısmını kapalıda iyi halli geçirmeleri ve yasal süre sınırlarına ulaşmaları gerekir. Açık cezaevine geçmek, denetimli serbestlik haklarına erişimi kolaylaştırdığı için fiili yatar süresini doğrudan kısaltan en büyük etkendir.
Cezası 1 yılın altında olan bir kişi doğrudan denetimli serbestlikle yırtabilir mi?
Hayır, güncel infaz yasası düzenlemelerine göre cezası çok kısa süreli (örneğin birkaç ay yatarı) olan kişilerin bile iyi hallerinin tespiti amacıyla sembolik de olsa belirli bir süre cezaevine girip çıkması (giriş-çıkış yapması) ve ardından denetimli serbestliğe ayrılması yasal bir zorunluluktur.
İletişim
0(544) 585 19 34
info@vikahukuk.com
Merdivenköy Mah., Fahrettin Kerim Gökay Cad. 11/8 Kadıköy/İstanbul
© 2026. Tüm yasal hakları Vika Hukuk Ofisi'ne aittir.