İştirak Nafakası Nasıl Belirlenir?

Boşanma sonrasında velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katkıda bulunması hukuki bir yükümlülüktür. Bu katkı, iştirak nafakası olarak adlandırılır. İşte iştirak nafakasının esasları:

İştirak Nafakasının Yasal Dayanağı Nedir?

TMK m. 182 hükmüne göre, velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Bu husus, boşanma veya ayrılığa karar verilirken mahkemece resen düzenlenir. İştirak nafakasının amacı, velayet sahibi olmayan ebeveynin çocuğun yetiştirilmesi sürecindeki mali sorumluluğunun devam ettiğini güvence altına almaktır. Bu yükümlülük, ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurup kurmadığından bağımsız olarak devam eder; kişisel ilişkinin kısıtlanmış olması iştirak nafakası yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İştirak Nafakası Nasıl Talep Edilir?

TMK m. 329 uyarınca küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğer ebeveyne karşı çocuk adına nafaka davası açabilir. Ayırt etme gücüne sahip küçük gerektiğinde bizzat kendisi de dava açabilir; ayırt etme gücü bulunmayan küçük için ise atanacak kayyım veya vasi dava açabilir. Uygulamada bu talep çoğunlukla boşanma davasıyla birlikte ileri sürülmekle birlikte, boşanma kesinleştikten sonra da ayrı bir dava konusu yapılabilir. Davanın açılacağı mahkeme, genel kural olarak nafaka alacaklısının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

İştirak Nafakası Ne Zamana Kadar Devam Eder?

TMK m. 328 gereğince ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar sürer. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimine devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlü olmaya devam eder. Bu düzenleme, üniversite eğitimine devam eden ergin çocukların da belirli şartlarla nafaka talep edebilmesine imkân tanımaktadır. Bakım yükümlülüğünün kapsamı, ebeveynlerin ekonomik gücü ile çocuğun eğitiminin makul sürede tamamlanıp tamamlanmadığı birlikte değerlendirilerek belirlenir.

İştirak Nafakası Miktarı Sabit Midir?

Hayır. Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir; bu miktar zamanla güncellenebilir. Bu esneklik, enflasyon ve yaşam koşullarındaki değişimin nafaka miktarına yansıtılabilmesini sağlamaktadır. Ayrıca çocuğun yaşının ilerlemesiyle ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar (eğitim masrafları, sağlık giderleri gibi) da miktarın yeniden belirlenmesinde dikkate alınan unsurlardır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İştirak nafakasını yalnızca velayeti olmayan ebeveyn mi öder? Evet, kural olarak velayetin kullanılması kendisine verilmeyen ebeveyn bu giderlere katılmakla yükümlüdür; velayet sahibi ebeveyn ise bu giderleri fiilen üstlenir. Bu paylaşım, her iki ebeveynin de çocuğun bakımına katkı sağlamasını güvence altına almayı amaçlar. Velayet sahibi ebeveynin katkısı genellikle fiilen bakım şeklinde gerçekleşirken, diğer ebeveynin katkısı parasal boyutta somutlaşır.

İştirak nafakası miktarının artırılması için dava açılabilir mi? Evet, çocuğun ihtiyaçlarındaki artış veya tarafların ekonomik durumundaki değişiklikler gerekçe gösterilerek nafaka artırım davası açılabilir. Bu dava, önceki nafaka kararının verildiği tarihten belirli bir süre geçmiş olması hâlinde daha kolay kabul görmektedir. Mahkeme, güncel ihtiyaçları ve tarafların gelir düzeyini yeniden değerlendirerek miktarı günceller.

Ödenmeyen iştirak nafakası nasıl tahsil edilir? Ödenmeyen nafaka alacakları için icra takibi başlatılabilir; nafaka borcunun ödenmemesi ayrıca belirli şartlarda icra ceza hukuku kapsamında sonuçlar da doğurabilir. İcra takibine rağmen ödeme yapılmaması hâlinde borçlu hakkında hapis tazyikine kadar varan yaptırımlar gündeme gelebilir. Bu düzenleme, nafaka yükümlülüğünün etkin biçimde yerine getirilmesini sağlamaya yönelik caydırıcı bir mekanizma oluşturmaktadır.

İletişim

0(544) 585 19 34

info@vikahukuk.com

Merdivenköy Mah., Fahrettin Kerim Gökay Cad. 11/8 Kadıköy/İstanbul

© 2026. Tüm yasal hakları Vika Hukuk Ofisi'ne aittir.

Hizmetler

Hukuki süreçlerinizde doğru strateji, şeffaf yönetim ve kalıcı çözümler için yanınızdayız. Alanında uzman ekibimizle bağ kurmak, sorularınıza yanıt bulmak veya danışmanlık hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi almak için bizimle dilediğiniz zaman iletişime geçebilirsiniz. Geleceğinizi güvence altına alacak hukuki yol haritasını birlikte çizelim.

Hakkımızda