Ticari İşletme Rehni: Taşınmazsız Kredi İmkanı
ŞİRKETLER VE TİCARET HUKUKU
2 min read
İşletmenizi büyütmek için finansmana ihtiyaç duyduğunuzda, akla gelen ilk seçenek genellikle taşınmaz ipoteğidir. Ancak birçok girişimcinin bilmediği bir gerçek var: makineleriniz, stoklarınız, alacaklarınız, hatta markanız ve ticaret unvanınız üzerinde dahi taşınmazınızı hiç zilyetlikten çıkarmadan rehin tesis ederek kredi bulabilirsiniz.
Ancak bu imkânın varlığı tek başına yeterli değildir; hangi varlıkların rehne konu olabileceğinin, hangilerinin kapsam dışında kaldığının ve rehnin nasıl kurulduğunun doğru bilinmesi, hem alacaklıyı hem de işletme sahibini koruyan sağlıklı bir sözleşme için şarttır.
1. Ticari İşletme Rehninin Kapsamına Neler Girer?
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'na göre alacaklar, makine ve teçhizat, hammaddeler, hayvanlar, kira gelirleri, kiracılık hakkı, ticaret unvanı ve işletme adları, fikri ve sınai mülkiyete konu haklar, ticari plaka ve ticari hat, satılmak veya kiralanmak amacıyla elde tutulan stoklar gibi çok geniş bir varlık yelpazesi rehne konu edilebilir. Taşınır varlık üzerindeki rehin hakkı, o varlığın bütünleyici parçasını da kapsar.
2. Hangi Varlıklar Rehin Kapsamı Dışında Kalır?
Taşınmazlar, nakit para, müşteri çevresi ve özel sicile kayıtlı uçak ile gemiler bu rehin türünün kapsamı dışındadır. Ayrıca satılmak, kullanılmak veya kiralanmak amacıyla elde tutulan hammadde ve yarı mamullerin aksine, nihai ürün stokları rehin kapsamına dahil edilmez. Bu ayrım, işletmenizin faaliyetine devam edebilmesi için önemlidir; zira rehin verilse dahi tacir işletmesinin olağan faaliyetine devam etme yetkisini korur.
3. Rehin Nasıl Kurulur ve Hangi Süreler İşler?
Rehin hakkı, taraflar arasında yazılı veya güvenli elektronik imza ile düzenlenen sözleşmenin, düzenleme tarihinden itibaren 10 gün içinde Ticaret veya Esnaf ve Sanatkâr Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilmesiyle kurulur. Yazılı sözleşmelerde tarafların imzalarının noterce onaylanması ya da sicil yetkilisi huzurunda atılması gerekir. Varlıklar üzerinde, aksi belirtilmedikçe zamansal önceliğe dayanan "ilerleme sistemi" ya da derece esaslı "sabit derece sistemi" tercih edilebilir.
4. Borç Ödenmezse Alacaklının Hakları Nelerdir?
Temerrüt hâlinde birinci derece alacaklı, icra dairesinden taşınırın mülkiyetinin kendisine devrini talep edebilir; zilyetliğin devrine konu olmayan varlıklarda kiralama veya lisans hakkını kullanabilir ya da alacağını yetkili varlık yönetim şirketlerine devredebilir. Bu yollarla tahsil sağlanamazsa, takip genel hükümler çerçevesinde sürdürülür.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Rehin verdiğim makineleri kullanmaya devam edebilir miyim? Evet. Rehin tesis edilmiş olsa dahi, tacir işletmesinin olağan faaliyetlerine devam edebilmesi için gerekli tüm işlemleri yapma yetkisini korur; rehin alan taraf sadece koruma tedbirleri alabilir.
Ürün stoklarımı rehin gösterebilir miyim? Hayır, satışa hazır nihai ürün stokları bu rehin türünün kapsamı dışındadır; ancak hammadde ve yarı mamul niteliğindeki stoklar rehne konu edilebilir.
Rehin sözleşmesini imzaladıktan sonra tescili ne kadar sürede yaptırmalıyım? Sözleşme tarihinden itibaren 10 gün içinde ilgili sicile tescil ettirmeniz gerekir; aksi hâlde rehin hakkı hukuken kurulmuş sayılmaz.
İşletmenizin varlıklarını doğru şekilde yapılandırıp finansmana erişmek istiyorsanız, rehin sözleşmenizin hazırlanması ve tescil sürecinde Vika Hukuk olarak yanınızdayız. Ücretsiz ön değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
İletişim
0(544) 585 19 34
info@vikahukuk.com
Merdivenköy Mah., Fahrettin Kerim Gökay Cad. 11/8 Kadıköy/İstanbul
© 2026. Tüm yasal hakları Vika Hukuk Ofisi'ne aittir.