Velayetin Değiştirilmesi Davası Nerede Açılır ve Kimler Dinlenir?
AİLE HUKUKU (BOŞANMA, NAFAKA, VELAYET VE TAZMİNAT DAVALARI)
2 min read
Velayetin değiştirilmesi talebiyle mahkemeye başvuracak kişiler için görevli-yetkili mahkemenin doğru tespiti ve sürece kimlerin dâhil edileceğinin bilinmesi büyük önem taşır. Bu yargılama, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda çekişmesiz yargı işleri arasında özel olarak düzenlenmiştir. İşte görev, yetki ve tarafların tespitine ilişkin temel esaslar:
Velayetin Değiştirilmesi Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
HMK m. 382/2 gereğince velayetin eşlerden birinden alınarak diğerine verilmesi çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. 4787 sayılı Kanun m. 4 uyarınca TMK'nın ikinci kitabında yer alan velayete ilişkin işlerde görevli mahkeme aile mahkemesidir. HMK m. 384 gereğince yetkili mahkeme ise talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir; bu yetki kesin nitelikte değildir.
Çocuğun Görüşü Bu Davada Alınır Mı?
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi m. 12 ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi m. 3 ve 6 gereğince, idrak çağındaki çocuğun kendisini ilgilendiren yargılamada görüşünü ifade etme hakkı vardır. Görüşme mutlaka hâkim huzurunda yapılmak zorunda değildir; uzman pedagog veya psikolog aracılığıyla da alınabilir ve bu görüş, çocuğun menfaatine aykırı olmadıkça kararda dikkate alınır.
Menfaat Çatışması Varsa Çocuğa Kayyım Atanır Mı?
Çocuk ile kanuni temsilcisi olan velayet hakkı sahibi ebeveyn arasında menfaat çatışması bulunduğunda, TMK m. 426/2 uyarınca çocuğa bir temsil kayyımı atanması gerekir. Kayyım atanmadan ve gösterdiği takdirde delilleri toplanmadan verilen kararlar, Yargıtay içtihatlarına göre eksik inceleme nedeniyle bozma sebebidir.
Duruşma Açılması Zorunlu Mudur?
HMK m. 385 uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usulü uygulanır; ancak Yargıtay, velayetin değiştirilmesi yargılamasında incelemenin mutlaka duruşmalı yapılması gerektiğini kabul etmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Küçük yaştaki bir çocuğun görüşü hiç alınmaz mı? İdrak çağında olmayan çocuklarda dinlenilmenin bir yarar sağlamayacağı kabul edilir; bu durumda çocuğun görüşü alınmadan yasal temsilcisi aracılığıyla süreç yürütülebilir.
Kayyım kim tarafından atanır? Mahkemenin yetkili vesayet makamına (sulh hukuk mahkemesi) yaptığı ihbar üzerine, taraflarla menfaat çatışması bulunmayan bir kişi kayyım olarak atanır.
Davada "davacı-davalı" kavramı kullanılır mı? Çekişmesiz yargı işlerinde davacı-davalı yerine "ilgili" kavramı esas alınır; anne, baba ve çocuk bu sıfatla yargılamada yer alır.
İletişim
0(544) 585 19 34
info@vikahukuk.com
Merdivenköy Mah., Fahrettin Kerim Gökay Cad. 11/8 Kadıköy/İstanbul
© 2026. Tüm yasal hakları Vika Hukuk Ofisi'ne aittir.