Yoksulluk Nafakası Hangi Şartlarda İstenir ve Sona Erer?
AİLE HUKUKU (BOŞANMA, NAFAKA, VELAYET VE TAZMİNAT DAVALARI)
3 min read
Boşanma sonrasında ekonomik olarak zor duruma düşecek olan taraf için kanun, süresiz nitelikte bir nafaka türü öngörmüştür. Ancak bu nafaka her koşulda sonsuza kadar devam etmez; belirli hâllerin gerçekleşmesiyle sona erebilir. İşte yoksulluk nafakasının şartları ve sona erme hâlleri:
Yoksulluk Nafakasının Yasal Dayanağı Nedir?
TMK m. 175 hükmüne göre, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Bu talepte nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Bu düzenlemenin temel amacı, boşanma nedeniyle bir eşin desteğinden mahrum kalan tarafın hayat standardının ciddi biçimde düşmesini engellemektir. Yoksulluk kavramı, mutlak bir açlık veya barınmasızlık durumunu değil, tarafın kendi geliriyle asgari yaşam standardını sürdürememesi hâlini ifade eder.
Yoksulluk Nafakası Talebinin Şartları Nelerdir?
Yoksulluk nafakası isteyen tarafın ağır kusurlu olmaması, boşanma nedeniyle gerçekten yoksulluğa düşecek olması ve bu nafakanın açıkça talep edilmiş olması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında da yoksulluk durumunun, günün ekonomik koşulları ile tarafların sosyal ve ekonomik durumu birlikte değerlendirilerek takdir edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Talep eden tarafın düzenli bir işte çalışıyor olması, tek başına yoksulluk nafakası talebinin reddi için yeterli görülmemekte; kazancın yaşam standardını sürdürmeye yetip yetmediği ayrıca incelenmektedir. Mahkeme bu değerlendirmeyi yaparken tarafların evlilik süresince alıştığı yaşam düzeyini de göz önünde bulundurur.
Yoksulluk Nafakası Boşanma Davası Sırasında İstenmezse Ne Olur?
Boşanma sürecinde yoksulluk nafakası talep edilmemişse, yoksulluğa düşen ve daha az kusurlu olan taraf, ilk kez yoksulluk nafakası istemek kaydıyla boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde bu talebi ileri sürebilir. Bu bir yıllık süre hak düşürücü niteliktedir ve mahkemece resen dikkate alınır. Bu düzenleme, boşanma anında henüz yoksulluğun ortaya çıkmamış olabileceği ihtimalini de gözeterek tarafa ek bir güvence sağlamaktadır.
Yoksulluk Nafakası Hangi Hâllerde Sona Erer?
Alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Kendiliğinden sona erme hâllerinde ayrıca bir mahkeme kararına ihtiyaç duyulmazken, mahkeme kararıyla kaldırılan hâllerde nafaka yükümlüsünün bu yönde bir dava açması gerekir. Fiilen evliymiş gibi yaşama iddiasının ispatı genellikle tanık beyanları ve sosyal çevre araştırmasıyla ortaya konulmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yoksulluk nafakası her zaman süresiz midir? Kural olarak süresizdir; ancak yukarıda sayılan sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesi hâlinde nafaka yükümlülüğü ortadan kalkar. Süresiz olması, nafakanın hiçbir şekilde değiştirilemeyeceği anlamına gelmez; miktarı zaman içinde artırılabilir veya azaltılabilir. Bu süresizlik, tarafın ömür boyu aynı miktarda ödeme yapacağı biçiminde de yorumlanmamalıdır.
Nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu kötüleşirse nafaka azaltılabilir mi? Evet, nafaka yükümlüsünün ekonomik durumunda ciddi bir kötüleşme yaşanması hâlinde nafakanın azaltılması talebiyle dava açılabilir. Bu davada yükümlünün gelir düzeyindeki değişiklik somut belgelerle (iş kaybı, sağlık sorunları gibi) ispatlanmalıdır. Mahkeme, her iki tarafın güncel ekonomik durumunu karşılaştırmalı olarak değerlendirerek karar verir.
Yoksulluk nafakası da irat biçiminde mi ödenir? TMK m. 176/3 uyarınca yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir; irat biçimindeki ödemeler yukarıda sayılan hâllerde sona erer. Toptan ödeme tercih edildiğinde taraflar arasında ileride yeniden nafaka tartışması yaşanmaması avantajı ortaya çıkar. İrat biçiminde ödeme ise yükümlünün mali gücüne göre daha esnek bir ödeme planı sunar.
İletişim
0(544) 585 19 34
info@vikahukuk.com
Merdivenköy Mah., Fahrettin Kerim Gökay Cad. 11/8 Kadıköy/İstanbul
© 2026. Tüm yasal hakları Vika Hukuk Ofisi'ne aittir.